તેહરાન: મિડલ ઈસ્ટના રાજકારણમાં અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા દ્વારા કરવામાં આવેલી એક સંયુક્ત સૈન્ય કાર્યવાહીમાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા (સુપ્રીમ લીડર) અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈનું મોત થયું છે. આ સમાચાર વાયુવેગે પ્રસરતા જ સમગ્ર વિશ્વમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. ઈરાન સરકારે સત્તાવાર રીતે આ બાબતની પુષ્ટિ કરી છે અને દેશમાં 40 દિવસના રાષ્ટ્રીય શોકની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
હુમલાની વિગતો અને સંયુક્ત ઓપરેશન
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, આ ઓપરેશન અમેરિકા અને ઈઝરાયેલની વાયુસેના દ્વારા અત્યંત ગુપ્ત રીતે પાર પાડવામાં આવ્યું હતું. તેહરાન સ્થિત ખામેનેઈના નિવાસસ્થાન અને મહત્વના લશ્કરી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવીને કરવામાં આવેલા ‘પિનપોઈન્ટ’ એરસ્ટ્રાઈકમાં ખામેનેઈ સહિત ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ના અનેક ઉચ્ચ અધિકારીઓ માર્યા ગયા હોવાના અહેવાલ છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ આ હુમલાને ‘આતંકવાદ વિરુદ્ધનો મોટો વિજય’ ગણાવ્યો છે, જ્યારે ઈઝરાયેલે તેને પોતાની સુરક્ષા માટે અનિવાર્ય ગણાવ્યું છે.
ઈરાનમાં આક્રોશ અને દેખાવો
ખામેનેઈના મોત બાદ ઈરાનના રસ્તાઓ પર શોક અને આક્રોશનું ઘોડાપૂર ઉમટી પડ્યું છે. હજારો લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે અને ‘ડેથ ટુ અમેરિકા’ તથા ‘ડેથ ટુ ઈઝરાયેલ’ ના નારા લગાવી રહ્યા છે. ઈરાનના અનેક શહેરોમાં લોકો છાતી કૂટીને માતમ મનાવી રહ્યા છે અને આ હુમલાનો બદલો લેવા માટે સરકાર પાસે માંગ કરી રહ્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વીડિયોમાં તેહરાન અને ઈસ્ફાહાન જેવા શહેરોમાં લોકોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે.
ભારતમાં પણ પડઘા: શિયા સમુદાયનો વિરોધ
આ વૈશ્વિક ઘટનાના પડઘા ભારતમાં પણ જોવા મળ્યા છે. ભારતના વિવિધ ભાગોમાં ખાસ કરીને શિયા સમુદાયના લોકોએ અયાતુલ્લા ખામેનેઈના મોત પર દુઃખ વ્યક્ત કર્યું છે. શ્રીનગર, લેહ અને લખનૌ જેવા શહેરોમાં સમુદાયના લોકોએ રસ્તા પર ઉતરીને શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું અને હુમલાની નિંદા કરી હતી. જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કેટલીક જગ્યાએ દુકાનો બંધ પાળીને શોક વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે.
ઉજવણી અને વિશ્વની પ્રતિક્રિયા
બીજી તરફ, અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના કેટલાક વિસ્તારોમાં તેમજ ઈરાનના શાસન વિરોધી જૂથોમાં આ સમાચાર બાદ ઉજવણીના દ્રશ્યો પણ જોવા મળ્યા છે. પશ્ચિમી દેશો આ ઘટનાને ઈરાનના કટ્ટરપંથી શાસનના અંતની શરૂઆત તરીકે જોઈ રહ્યા છે. જોકે, રશિયા અને ચીન જેવા દેશોએ આ હુમલાની ટીકા કરતા તેને આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમોનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે.
ભવિષ્યની સ્થિતિ અને જોખમ
અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈ 1989થી ઈરાનની સત્તાના કેન્દ્ર સ્થાને હતા. તેમના ગયા પછી હવે ઈરાનમાં સત્તાના ઉત્તરાધિકારી કોણ બનશે તે અંગે અનિશ્ચિતતા પ્રવર્તી રહી છે. મિડલ ઈસ્ટમાં આ ઘટનાને કારણે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે, કારણ કે ઈરાને વળતો હુમલો કરવાની અને ‘ભયાનક બદલો’ લેવાની ધમકી આપી છે.
