ધ ગ્રેટ વર્લ્ડ, ગાંધીનગર
રાજ્યના નાણામંત્રી કનુ દેસાઈ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલ વર્ષ 2026-27ના ઐતિહાસિક બજેટમાં માત્ર માળખાગત સુવિધાઓ જ નહીં, પરંતુ રાજ્યના બૌદ્ધિક વર્ગ એટલે કે લેખકો, કવિઓ અને પત્રકારો માટે પણ પ્રોત્સાહક જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. ‘વિકસિત ગુજરાત’ના નિર્માણમાં કલમના કસબીઓનું યોગદાન મહત્વનું રહેવાનું છે, ત્યારે આ બજેટમાં જ્ઞાનના પ્રસાર અને પત્રકારોની સામાજિક સુરક્ષા પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે.
નમો સેન્ટ્રલ લાયબ્રેરી: સંશોધકો અને સાહિત્યકારો માટે વૈશ્વિક સ્તરનું કેન્દ્ર
બજેટની સૌથી મહત્વની જાહેરાતોમાંની એક એટલે ગાંધીનગરમાં ₹100 કરોડના ખર્ચે નિર્માણ પામનાર ‘નમો સેન્ટ્રલ લાયબ્રેરી’. આ લાયબ્રેરી માત્ર પુસ્તકોનો સંગ્રહસ્થાન નહીં, પરંતુ આધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ એક ડિજિટલ હબ હશે.
- ડિજિટલ એક્સેસ: લેખકો અને સંશોધકોને ઘરે બેઠા અથવા લાયબ્રેરીમાં દુર્લભ હસ્તપ્રતો અને વૈશ્વિક સંદર્ભ સાહિત્ય ઉપલબ્ધ થશે.
- સાહિત્યિક મંચ: અહીં સાહિત્યિક ગોષ્ઠિઓ અને વર્કશોપ માટે વિશેષ જગ્યા ફાળવવામાં આવશે, જે નવા લેખકો અને કવિઓ માટે માર્ગદર્શનનું કેન્દ્ર બનશે.
પ્રવાસન વર્ષ 2026: કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સ અને પત્રકારો માટે નવી ક્ષિતિજો
સરકારે વર્ષ 2026 ને ‘ગુજરાત પ્રવાસન વર્ષ’ જાહેર કર્યું છે અને તેના માટે ₹6,737 કરોડની જંગી ફાળવણી કરી છે.
- ટ્રાવેલ રાઈટિંગ: પ્રવાસન ક્ષેત્રે થતા વિકાસને કારણે ટ્રાવેલ બ્લોગર્સ અને પત્રકારો માટે લેખન અને રિપોર્ટિંગની નવી તકો ઊભી થશે.
- વેડ ઈન ગુજરાત: આ નવી વિભાવનાને કારણે કન્ટેન્ટ રાઈટર્સ અને સોશિયલ મીડિયા ઈન્ફ્લુએન્ઝર્સ માટે મોટા પાયે રોજગારીની તકો સર્જાશે.
પત્રકાર કલ્યાણ: પેન્શન અને સામાજિક સુરક્ષાની કટિબદ્ધતા
લોકશાહીના ચોથા સ્તંભ સમાન પત્રકારો માટે સરકારે જૂની કલ્યાણકારી યોજનાઓને વધુ મજબૂત બનાવી છે.
- પેન્શન યોજના: 58 વર્ષથી વધુ વયના માન્યતા પ્રાપ્ત પત્રકારોને માસિક અંદાજે ₹6,000 ની પેન્શન સહાય આપવાની જોગવાઈ ચાલુ રાખવામાં આવી છે.
- આરોગ્ય કવચ: પત્રકારો અને તેમના પરિવારો માટે ‘મા યોજના’ હેઠળ મળતા અકસ્માત અને આરોગ્ય વીમાને વધુ સુલભ બનાવવાની ખાતરી અપાઈ છે.
સાંસ્કૃતિક ઉત્સવો અને આદિવાસી સાહિત્યને વેગ
સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓ માટેના ₹2,006 કરોડના બજેટમાંથી સાહિત્યિક અકાદમીઓ દ્વારા વિવિધ કાર્યક્રમો યોજાશે.
- કવિ સંમેલનો: ગુજરાતી, ઉર્દૂ અને હિન્દી સાહિત્યના પ્રચાર માટે રાજ્યવ્યાપી મુશાયરાઓ અને સંમેલનોનું આયોજન થશે, જે કલાકારોને આર્થિક સહાય અને મંચ પૂરું પાડશે.
- ભગવાન બિરસા મુંડા લાયબ્રેરી: આદિજાતિ વિસ્તારોના 15 તાલુકાઓમાં નવી લાયબ્રેરીઓ બનવાથી સ્થાનિક સ્તરે લખતા લેખકોને એક નવું પ્લેટફોર્મ મળશે અને છેવાડાના માનવી સુધી સાહિત્ય પહોંચશે.
નિષ્કર્ષ: બૌદ્ધિક અને આર્થિક ઉત્થાનનો સમન્વય
ચાલુ વર્ષનું બજેટ સીધું રોકડ ભથ્થું આપવાને બદલે એક એવું માળખું (Infrastructure) તૈયાર કરવા પર કેન્દ્રિત છે જે લાંબા ગાળે લેખકો અને પત્રકારોને આત્મનિર્ભર બનાવશે. આધુનિક લાયબ્રેરીઓ અને પ્રવાસન ક્ષેત્રે મળેલી નવી તકો ગુજરાતના બૌદ્ધિક વારસાને વૈશ્વિક સ્તરે ચમકાવવામાં મદદરૂપ થશે.
