ધ ગ્રેટ વર્લ્ડ, પોરબંદર
પોરબંદરના માછીમારોને મળતી સરકારી સહાય અને સબસિડીના નાણાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી અટવાયા છે, જેને લઈને સ્થાનિક માછીમાર સમુદાયમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. આ મામલે ‘ભાજપ માછીમાર સેલ’ અને ‘માછીમાર વિકાસ સેવા ટ્રસ્ટ’ દ્વારા મુખ્યમંત્રી અને મત્સ્યોદ્યોગ વિભાગને લેખિત રજૂઆત કરવામાં આવી છે. સમગ્ર વિવાદના કેન્દ્રમાં વર્ષ 2021નો એક જૂનો પરિપત્ર છે, જેનો પાંચ વર્ષ બાદ અચાનક અમલ કરવામાં આવતા વહીવટી તંત્ર સામે સવાલો ઉભા થયા છે.
શું છે સમગ્ર વિવાદ?
તસવીરોમાં રહેલા દસ્તાવેજો મુજબ, નાયબ મત્સ્યોદ્યોગ નિયામક (વેરાવળ) દ્વારા તારીખ 15/06/2021 ના રોજ એક પરિપત્ર બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો. આ પરિપત્ર મુજબ, જો કોઈ માછીમાર ₹10,000 થી વધુની ખરીદી પર સહાય મેળવવા માંગતા હોય, તો તેમણે ઓરિજનલ ટેક્સ ઇન્વોઇસ (GST બિલ) ની સાથે ‘ઈ-વે બિલ’ (E-Way Bill) રજૂ કરવું અનિવાર્ય છે.
પરંતુ, રજૂઆતમાં જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષ 2021 થી 2026 સુધીના પાંચ વર્ષના ગાળામાં તંત્ર દ્વારા માત્ર GST બિલના આધારે હજારો માછીમારોને સહાય ચૂકવવામાં આવી હતી. હવે અચાનક વર્ષ 2026 માં, પાંચ વર્ષ જૂના નિયમનો હવાલો આપીને માછીમારોની ચાલુ વર્ષની સહાય રોકી દેવામાં આવી છે.
ભાજપ માછીમાર સેલની મુખ્ય દલીલો
ભાજપ માછીમાર સેલના પૂર્વ કન્વીનર અને ટ્રસ્ટના પ્રમુખ વિશાલભાઈ બાબુભાઈ મઢવી દ્વારા કરવામાં આવેલી રજૂઆતમાં નીચે મુજબના ગંભીર મુદ્દાઓ ઉઠાવવામાં આવ્યા છે:
- વહીવટી વિસંગતતા: જે નિયમનો પાંચ વર્ષ સુધી અમલ કરવામાં આવ્યો નહોતો, તેનો પૂર્વ સૂચના વગર અચાનક અમલ કરવો તે વહીવટી પારદર્શિતાનો ભંગ છે.
- કાયદાકીય પાસું (Doctrine of Legitimate Expectation): સરકારની વર્ષોથી ચાલી આવતી પદ્ધતિમાં અચાનક ફેરફાર કરી નાગરિકોને નુકસાન ન કરી શકાય. આ ભારતીય બંધારણની કલમ 14 (સમાનતાનો અધિકાર) નું ઉલ્લંઘન છે.
- મંજૂરીનો પ્રશ્ન: વહીવટી નિયમ મુજબ, જે પરિપત્રનો વર્ષો સુધી અમલ ન થયો હોય, તેને ફરીથી લાગુ કરવા માટે વડી કચેરી (ગાંધીનગર) ની પૂર્વ મંજૂરી લેવી પડે, જે આ કિસ્સામાં લેવામાં આવી નથી.
- વ્યવહારિક મુશ્કેલી: માછીમારોએ વર્ષ 2025-26 ની યોજના હેઠળની ખરીદી કરી લીધી છે. હવે જૂના નિયમ પ્રમાણે ‘ઈ-વે બિલ’ માંગવા તે વ્યવહારિક રીતે અશક્ય છે.
રજૂઆતમાં માછીમાર અગ્રણીઓએ માંગ કરી છે કે, નાયબ મત્સ્યોદ્યોગ નિયામક (વેરાવળ) દ્વારા અટકાવવામાં આવેલી તમામ સહાય પર તાત્કાલિક રોક (Stay) લગાવવામાં આવે અને માછીમારોને માત્ર GST બિલના આધારે નાણાં છૂટા કરવામાં આવે. આ ઉપરાંત, પાંચ વર્ષ સુધી નિયમનો અમલ ન કરનાર અને હવે અચાનક સત્તાનો દુરુપયોગ કરનાર અધિકારીઓ સામે વિભાગીય તપાસ કરવાની પણ માંગ કરવામાં આવી છે. આ પત્રની નકલ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ, નાયબ મુખ્યમંત્રી, મત્સ્યોદ્યોગ મંત્રી તેમજ એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (ACB) અને વિજિલન્સ વિભાગને પણ મોકલવામાં આવી છે. જો આગામી દિવસોમાં આ પ્રશ્નનું નિરાકરણ નહીં આવે, તો પોરબંદરના હજારો માછીમારો આર્થિક મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકે તેમ છે. સરકાર આ બાબતે કેવી નરમાશ દાખવે છે તેના પર સૌની મીટ મંડાયેલી છે.
