ધ ગ્રેટ વર્લ્ડ, ગાંધીનગર
ગુજરાત વિધાનસભાના સત્રના ત્રીજા દિવસે નાણામંત્રી કનુ દેસાઈએ વર્ષ 2026-2027 માટે રાજ્યનું અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું ₹4,08,053 કરોડનું બજેટ રજૂ કર્યું છે. આ બજેટમાં રાજ્યના સર્વાંગી વિકાસ માટે શિક્ષણ, આરોગ્ય, પ્રવાસન, કૃષિ અને આદિજાતિ કલ્યાણ જેવા મહત્વના ક્ષેત્રો પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. સરકારનો મુખ્ય લક્ષ્યાંક ગુજરાતને આગામી સમયમાં વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રેસર બનાવવાનો છે.
1. ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ટેકનોલોજી: સેમિકન્ડક્ટર અને AI હબ તરફ પ્રયાણ
ગુજરાતને ટેકનોલોજી અને સ્પોર્ટ્સ ક્ષેત્રે વૈશ્વિક ઓળખ અપાવવા માટે બજેટમાં અનેક મહત્વની જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે:
- સેમિકન્ડક્ટર હબ: ગુજરાતને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે મોખરે લાવવા માટે ₹1,100 કરોડની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.
- AI અને ડિજિટલ ગવર્નન્સ: આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) અને ડિજિટલ ગવર્નન્સને વેગ આપવા ₹850 કરોડથી વધુની જોગવાઈ કરાઈ છે.
- ઓલિમ્પિક રેડી અમદાવાદ: અમદાવાદને ઓલિમ્પિક માટે સજ્જ કરવા અને SVP સ્પોર્ટ્સ એન્ક્લેવના વિકાસ માટે ₹500 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે.
- માસ્ટર પ્લાન: ગુજરાતના 6 વિવિધ ક્ષેત્રોમાં 80 જેટલા પ્રોજેક્ટ્સ તૈયાર કરવા માટે ₹6,600 કરોડનો માસ્ટર પ્લાન તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.
2. શિક્ષણ અને આરોગ્ય: પાયાની સુવિધાઓમાં ધરખમ સુધારો
શિક્ષણ અને આરોગ્યના સ્તરને વધુ ઉંચું લાવવા માટે સરકાર દ્વારા નીચે મુજબના પગલાં લેવામાં આવશે:
- PM શ્રી સ્કૂલો: શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધારવા માટે અત્યાધુનિક સુવિધાઓથી સજ્જ 926 નવી PM શ્રી શાળાઓ સ્થાપવામાં આવશે.
- નમો સેન્ટ્રલ લાયબ્રેરી: ગાંધીનગરમાં ₹100 કરોડના ખર્ચે ભવ્ય ‘નમો સેન્ટ્રલ લાયબ્રેરી’નું નિર્માણ થશે.
- આરોગ્ય ક્ષેત્ર: અમદાવાદ અને સુરતમાં મલ્ટીસ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલોનો વિકાસ કરવામાં આવશે.
- ન્યુટ્રિશન: મહિલાઓ અને બાળકોના પોષણ માટે 2,000 નવી આંગણવાડીઓ બનાવવામાં આવશે.
- વિદ્યાર્થી સહાય: આશ્રમ નિવાસી અને ગ્રાન્ટ ઈન એઈડ શાળાઓના SC, ST અને SEBC વિદ્યાર્થીઓની મંથલી સહાયમાં વધારો કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
3. પ્રવાસન વર્ષ 2026: ‘વેડ ઈન ગુજરાત’ અને વૈશ્વિક આકર્ષણ
સરકારે વર્ષ 2026 ને ‘ગુજરાત ટૂરિઝમ વર્ષ’ તરીકે જાહેર કર્યું છે:
- બજેટ જોગવાઈ: પ્રવાસન ક્ષેત્રના વિકાસ માટે ₹6,737 કરોડની જંગી જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
- ગ્લોબલ ડેસ્ટિનેશન: સોમનાથને વૈશ્વિક પ્રવાસન સ્થળ તરીકે વિકસાવવાનું લક્ષ્ય છે. સાથે જ ધોળાવીરા અને લોથલના ઐતિહાસિક વારસાને પણ પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે.
- વેડ ઈન ગુજરાત: ગુજરાતને લગ્ન માટેના પ્રીમિયમ ડેસ્ટિનેશન તરીકે પ્રમોટ કરવા ‘વેડ ઈન ગુજરાત’ કેમ્પેઈન શરૂ કરવામાં આવશે.
- રોજગારી: પ્રવાસન ઉદ્યોગમાં સહાયતા માટે 1,000 ટૂરિસ્ટ ગાઈડને ખાસ તાલીમ આપવામાં આવશે.
4. આદિજાતિ કલ્યાણ: વનબંધુઓના સર્વાંગી ઉત્કર્ષ માટેનો સંકલ્પ
આદિવાસી સમુદાયોના ઉત્થાન માટે આ બજેટમાં ઐતિહાસિક જાહેરાતો કરવામાં આવી છે:
- દીર્ઘકાલીન આયોજન: આગામી 5 વર્ષમાં આદિવાસી વિસ્તારોના વિકાસ માટે ₹2 લાખ કરોડની ફાળવણીનો લક્ષ્યાંક છે. ચાલુ વર્ષે ₹35,780 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે.
- પરિવહન સુવિધા: આદિવાસી વિસ્તારોમાં વિદ્યાર્થીઓ અને શ્રમિકો માટે 500 નવી મીડી-બસો દોડાવવામાં આવશે.
- રોજગારી અને ઉદ્યોગ: આ વિસ્તારોમાં ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન આપવા 5 નવી GIDC ની સ્થાપના કરવામાં આવશે.
- શિક્ષણ સહાય: પોસ્ટ મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિ અને એકલવ્ય મોડેલ રેસિડેન્શિયલ શાળાઓની સહાયમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
5. કૃષિ અને ગ્રામીણ વિકાસ: ખેડૂત અને ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મજબૂતી
ગ્રામીણ જીવનધોરણ સુધારવા અને કૃષિને નફાકારક બનાવવા માટે મહત્વના બજેટરી ફાળવણી:
- ગ્રામીણ કનેક્ટિવિટી: રસ્તા અને પુલોના અપગ્રેડેશન માટે ₹5,600 કરોડ ફાળવાયા છે.
- રોજગારી ગેરંટી: ગ્રામીણ પરિવારોને વાર્ષિક 125 દિવસની રોજગારી પૂરી પાડવા ₹1,500 કરોડની જોગવાઈ છે.
- આધુનિક કૃષિ: કૃષિ મશીનરી માટે ₹1,400 કરોડ અને પ્રાકૃતિક ખેતી માટે ₹392 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે.
- મત્સ્યોદ્યોગ: આ ક્ષેત્રમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ₹1,340 કરોડની સહાય જાહેર કરવામાં આવી છે.
- બાયો-CNG પ્લાન્ટ: સક્યુલર ઈકોનોમીને પ્રોત્સાહન આપવા ચાર ઝોનમાં નવા પ્લાન્ટ્સ સ્થાપવામાં આવશે.
આ બજેટ ગુજરાતના તમામ વર્ગો—ખેડૂતો, વિદ્યાર્થીઓ, આદિવાસીઓ અને ઉદ્યોગ સાહસિકોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવ્યું છે. ₹4.08 લાખ કરોડનું આ બજેટ ગુજરાતને વર્ષ 2047 સુધીમાં ‘વિકસિત ભારત’ના લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે તેવું જણાઈ રહ્યું છે.
in
