નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે યોજાયેલ સમિટના ચોથા દિવસે વડાપ્રધાને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સની અકલ્પનીય ગતિ અને તેના નૈતિક ઉપયોગ પર મૂક્યો ભાર
ધ ગ્રેટ વર્લ્ડ, નવી દિલ્હી
રાજધાની દિલ્હીના પ્રતિષ્ઠિત ભારત મંડપમ ખાતે ચાલી રહેલી “ઈન્ડિયા AI ઈમ્પેક્ટ સમિટ 2026” આજે તેના ચોથા દિવસે પ્રવેશી છે. આ વૈશ્વિક સ્તરની સમિટમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ના વધતા પ્રભાવ અને માનવજાત પર તેની અસરો વિશે ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચાઓ કરવામાં આવી રહી છે. આજના મહત્વના સત્રમાં દેશના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ હાજરી આપી હતી અને ટેકનોલોજીના આ નવા યુગ અંગે ભારતનો દ્રષ્ટિકોણ દુનિયા સમક્ષ રજૂ કર્યો હતો.
AI ની ગતિ અને સ્કેલ અકલ્પનીય
પોતાના સંબોધનમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સ્વીકાર્યું હતું કે વર્તમાન સમયમાં AI જે ગતિએ આગળ વધી રહ્યું છે તે ખરેખર અકલ્પનીય છે. તેમણે જણાવ્યું કે, “આપણે એક એવા વળાંક પર ઉભા છીએ જ્યાં ટેકનોલોજી દરરોજ નવા આયામો સર કરી રહી છે. AI ની સ્કેલ અને તેની કામ કરવાની ક્ષમતા માનવીય કલ્પનાની બહાર જઈ રહી છે.” પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે AI માત્ર એક સાધન નથી, પરંતુ તે આવનારા સમયમાં આર્થિક અને સામાજિક પરિવર્તનનું સૌથી મોટું માધ્યમ બનશે.
ભાવિ પેઢી પ્રત્યેની જવાબદારી
વડાપ્રધાને સૌથી વધુ ભાર ‘જવાબદાર AI’ (Responsible AI) પર મૂક્યો હતો. તેમણે ભાવુક સ્વરે કહ્યું કે, “આપણી પાસે આજે જે ટેકનોલોજી છે, તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે નક્કી કરવાની સત્તા પણ છે. આપણી એ નૈતિક જવાબદારી છે કે આપણે ભાવિ પેઢીઓ માટે એક ‘યોગ્ય અને સુરક્ષિત’ AI વાતાવરણ છોડીને જઈએ. જો આપણે આજે તેના નિયમન અને નૈતિક પાસાઓ પર ધ્યાન નહીં આપીએ, તો ભવિષ્યમાં તેના ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે.”
તેમણે ઉમેર્યું કે ભારત હંમેશા ટેકનોલોજીના માનવીય ચહેરાનો આગ્રહી રહ્યો છે. AI એવું હોવું જોઈએ જે ગરીબોના જીવનમાં સુધારો લાવે, ખેતીને આધુનિક બનાવે અને શિક્ષણ તથા સ્વાસ્થ્ય સેવાઓને છેવાડાના માનવી સુધી પહોંચાડે.
વૈશ્વિક સહયોગની જરૂરિયાત
સમિટ દરમિયાન અન્ય વૈશ્વિક નેતાઓની હાજરીમાં પીએમ મોદીએ સૂચન કર્યું હતું કે AI માટે એક વૈશ્વિક માળખું (Global Framework) તૈયાર કરવું જોઈએ. જે રીતે પરમાણુ ઉર્જા કે આબોહવા પરિવર્તન માટે આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમો છે, તે જ રીતે AI ના દુરુપયોગને રોકવા માટે તમામ દેશોએ સાથે મળીને પ્રોટોકોલ બનાવવાની જરૂર છે.
સમિટનો ચોથો દિવસ ભારતને AI ના ક્ષેત્રમાં ગ્લોબલ લીડર તરીકે પ્રસ્થાપિત કરવામાં સફળ રહ્યો છે. પીએમ મોદીના આહ્વાન બાદ હવે એ સ્પષ્ટ છે કે ભારત માત્ર AI અપનાવશે જ નહીં, પરંતુ તે સુરક્ષિત અને લોકશાહી મૂલ્યોને અનુરૂપ હોય તે સુનિશ્ચિત કરવામાં પણ નેતૃત્વ કરશે. આ સમિટ આગામી દિવસોમાં AI ના સંશોધન અને સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે નવા દ્વાર ખોલશે તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે.
