ધ ગ્રેટ વર્લ્ડ, બેઇજિંગ
વિશ્વના બીજા ક્રમના સૌથી મોટા અર્થતંત્ર ચીને અચાનક પોતાની આર્થિક રણનીતિમાં ધરખમ ફેરફાર કરીને સમગ્ર વિશ્વના રોકાણકારો અને અર્થશાસ્ત્રીઓને ચોંકાવી દીધા છે. છેલ્લા પાંચ કલાકમાં સામે આવેલા નાણાકીય અહેવાલો મુજબ, ચીનની સેન્ટ્રલ બેંક ‘પીપલ્સ બેંક ઓફ ચાઇના’એ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાંથી વિક્રમી માત્રામાં સોનાની ખરીદી શરૂ કરી છે. આ ખરીદી પાછળ ચીનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પોતાના વિદેશી મુદ્રા ભંડારને અમેરિકી ડોલરથી મુક્ત કરવાનો અને સોના આધારિત મજબૂત અનામત ઊભી કરવાનો છે.
નિષ્ણાતો આ પગલાને ચીન દ્વારા આવનારી કોઈ મોટી ‘વૈશ્વિક આર્થિક કટોકટી’ સામેના રક્ષણાત્મક કવચ તરીકે જોઈ રહ્યા છે. ચીન છેલ્લા લાંબા સમયથી ‘ડી-ડોલરાઈઝેશન’ એટલે કે ડોલરના વર્ચસ્વને ખતમ કરવાની દિશામાં કામ કરી રહ્યું છે. જો ભવિષ્યમાં અમેરિકા સાથેના સંબંધો વધુ વણસે અને રશિયાની જેમ ચીન પર પણ આર્થિક પ્રતિબંધો લાદવામાં આવે, તો તે સ્થિતિમાં સોનાનો ભંડાર દેશની અર્થવ્યવસ્થાને ગબડતી બચાવી શકે છે. ચીન જે રીતે આક્રમક રીતે સોનું ખરીદી રહ્યું છે, તેના કારણે લંડન અને ન્યૂયોર્કના બજારોમાં સોનાના ભાવમાં એકાએક તેજી જોવા મળી છે.
આ ઘટનાની અસર માત્ર ચીન પૂરતી સીમિત નહીં રહે. ભારત જેવા દેશોમાં, જ્યાં સોનું પરંપરાગત રીતે રોકાણનું મુખ્ય સાધન છે, ત્યાં પણ ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવવાની શક્યતા છે. ચીનની આ ચાલથી વૈશ્વિક સ્તરે કરન્સી વોર (ચલણ યુદ્ધ) શરૂ થવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. રોકાણકારો હવે શેરબજાર અને જોખમી મિલકતોમાંથી નાણાં પાછા ખેંચીને સુરક્ષિત ગણાતા સોના તરફ વળી રહ્યા છે. જો ચીન આ જ રીતે સોનાનો સંગ્રહ કરવાનું ચાલુ રાખશે, તો આવનારા સમયમાં અમેરિકી ડોલરની વિશ્વસનીયતા પર મોટા પ્રશ્નાર્થો ઊભા થઈ શકે છે અને વિશ્વની નાણાકીય વ્યવસ્થામાં એક નવો વળાંક આવી શકે છે.
