રામન ઈફેક્ટની યાદમાં યોજાયેલા કાર્યક્રમમાં બાળકોએ પાણી, હવા અને ઉર્જાના વિવિધ પ્રયોગો રજૂ કરી પોતાની વૈજ્ઞાનિક સૂઝબૂઝનું પ્રદર્શન કર્યું
ધ ગ્રેટ વર્લ્ડ, પોરબંદર
ભારતના મહાન વૈજ્ઞાનિક સી. વી. રામન દ્વારા કરવામાં આવેલી અદભૂત શોધ ‘રામન ઈફેક્ટ’ની સ્મૃતિમાં સમગ્ર દેશમાં ૨૮ ફેબ્રુઆરીને ‘રાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન દિવસ’ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસની ઉજવણીના ભાગરૂપે શ્રી સીમાણી પ્રાથમિક શાળા ખાતે વિજ્ઞાન દિવસ નિમિત્તે વિશેષ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં શાળાના વિદ્યાર્થીઓએ ખૂબ જ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લઈ પોતાની સર્જનાત્મકતાનો પરિચય આપ્યો હતો.
રામન ઈફેક્ટ અને વિજ્ઞાન દિવસનું મહત્વ
૨૮ ફેબ્રુઆરી ૧૯૨૮ના રોજ સી. વી. રામન દ્વારા પ્રકાશના કિરણો જ્યારે કોઈ પદાર્થમાંથી પસાર થાય ત્યારે તેમાં થતા ફેરફારો અંગેની મહત્વપૂર્ણ શોધ જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ સીમાચિહ્નરૂપ શોધ બદલ તેમને વર્ષ ૧૯૩૦માં ભૌતિક વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે પ્રતિષ્ઠિત ‘નોબેલ પ્રાઈઝ’ એનાયત કરવામાં આવ્યું હતું. વિજ્ઞાન દિવસ ઉજવવાનો મુખ્ય હેતુ નવી પેઢીમાં વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણ વિકસાવવો અને વિદ્યાર્થીઓને સંશોધન ક્ષેત્રે પ્રેરણા પૂરી પાડવાનો છે. આધુનિક યુગમાં જ્યારે ટેકનોલોજી, આરોગ્ય અને પરિવહન જેવા ક્ષેત્રો વિજ્ઞાન પર નિર્ભર છે, ત્યારે પાયાના સ્તરેથી જ બાળકોમાં વિજ્ઞાન પ્રત્યે રુચિ જાગે તે અનિવાર્ય છે.
શાળામાં વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગોનું પ્રદર્શન
શ્રી સીમાણી પ્રાથમિક શાળામાં આ અવસર પર વિજ્ઞાન પ્રદર્શનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓએ પાણી, હવા, ચુંબકત્વ અને ઉર્જા જેવા વિવિધ વિષયો પર આધારિત અનેક રસપ્રદ પ્રયોગો રજૂ કર્યા હતા. પાઠ્યપુસ્તકના જટિલ સિદ્ધાંતોને સરળ પ્રયોગો દ્વારા કેવી રીતે સમજી શકાય તે વિદ્યાર્થીઓએ પ્રાયોગિક રીતે સમજાવ્યું હતું. ખાસ કરીને નકામી વસ્તુઓમાંથી વિજ્ઞાનના સાધનો બનાવીને બાળકોએ પોતાની મૌલિકતા દર્શાવી હતી.
શિક્ષકોનું માર્ગદર્શન અને પ્રોત્સાહન
સમગ્ર કાર્યક્રમ દરમિયાન શાળાના શિક્ષકોએ વિદ્યાર્થીઓને સતત માર્ગદર્શન પૂરું પાડ્યું હતું. પ્રયોગો દરમિયાન આવતી મુશ્કેલીઓનું નિવારણ કરવાની સાથે શિક્ષકોએ વિજ્ઞાનના સિદ્ધાંતોને રોજિંદા જીવન સાથે સાંકળીને ખૂબ જ સરળ ભાષામાં સમજાવ્યા હતા. બાળકોની જિજ્ઞાસા વૃત્તિને સંતોષવા માટે પ્રશ્નોત્તરીનું પણ આયોજન કરાયું હતું.
આ કાર્યક્રમના અંતે શાળાના આચાર્ય અને શિક્ષકો દ્વારા વિદ્યાર્થીઓના પ્રયાસોને બિરદાવવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રકારના આયોજનથી વિદ્યાર્થીઓમાં માત્ર જ્ઞાનમાં વધારો થયો નથી, પરંતુ તેમનામાં આત્મવિશ્વાસ પણ વધ્યો છે. શ્રી સીમાણી પ્રાથમિક શાળામાં ઉજવાયેલ આ વિજ્ઞાન દિવસ ખરેખર જ્ઞાનવર્ધક અને પ્રેરણાદાયક સાબિત થયો હતો.
