સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગ માટે નીતિ આયોગનો મેગા પ્લાન: ભારતને ગ્લોબલ મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ બનાવવાનો રોડમેપ જાહેર

​ધ ગ્રેટ વર્લ્ડ, નવી દિલ્હી:

ભારત સરકારની થિંક ટેન્ક ગણાતા નીતિ આયોગ (NITI Aayog) દ્વારા દેશના આર્થિક અને તકનીકી ભવિષ્યને બદલી નાખે તેવો એક ઐતિહાસિક રોડમેપ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. “ફ્યુચર ઓફ ઇન્ડિયાઝ સેમિકન્ડક્ટર ઇન્ડસ્ટ્રી” શીર્ષક હેઠળ રજૂ કરાયેલા આ સત્તાવાર દસ્તાવેજમાં ભારતને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ચિપ ડિઝાઇનની દુનિયામાં એક વૈશ્વિક લીડર તરીકે સ્થાપિત કરવાનો મહત્વાકાંક્ષી પ્લાન તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. હાલમાં સેમિકન્ડક્ટર અને ચિપ્સ માટે ભારત અન્ય દેશો પર નિર્ભર છે, જેને ઘટાડવા માટે આ નીતિ ખૂબ જ કારગત સાબિત થશે.
​આ રોડમેપ અંતર્ગત આગામી વર્ષોમાં વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં ભારતની હિસ્સેદારી મજબૂત કરવા અને દેશની વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતાના રક્ષણ પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. નીતિ આયોગના અહેવાલ મુજબ, આ સેક્ટરમાં લોન્ગ ટર્મ માટે આશરે ૧૩૫ થી ૧૮૦ અબજ યુએસ ડોલરનું જંગી મૂડીરોકાણ આકર્ષવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. આ આયોજન હેઠળ દેશમાં નવી ચિપ ફેબ્રિકેશન ફેસિલિટીઝ (Fabs) અને એસેમ્બલી પ્લાન્ટ્સ સ્થાપવા માટે વૈશ્વિક કંપનીઓને આકર્ષક પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવશે.
​સેમિકન્ડક્ટર ચિપનો ઉપયોગ સ્માર્ટફોન, કાર, મેડિકલ સાધનોથી લઈને સંરક્ષણ ક્ષેત્રની મિસાઈલો સુધી દરેક જગ્યાએ થાય છે. નીતિ આયોગના આ નૂતન પગલાથી દેશમાં હજારો ઉચ્ચ કુશળતા ધરાવતી નોકરીઓનું سيرજન થશે અને રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (R&D) ક્ષેત્રે ભારત આત્મનિર્ભર બનશે. આ યોજનાના સફળ અમલીકરણથી ભારત આગામી દાયકામાં વૈશ્વિક ટેકનોલોજી માર્કેટના કેન્દ્ર સ્થાને આવી જશે તેવી મજબૂત આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
​❖ ❖ ❖
​ન્યાય પ્રક્રિયામાં મોટો સુધારો: સુપ્રીમ કોર્ટે અનામત રાખેલા ચુકાદાઓ જાહેર કરવા ૩ મહિનાની ડેડલાઇન નક્કી કરી
​ધ ગ્રેટ વર્લ્ડ, નવી દિલ્હી: ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે દેશની ન્યાયિક પ્રણાલીને વધુ ઝડપી, કાર્યક્ષમ અને લોકો માટે ભરોસાપાત્ર બનાવવાના હેતુથી એક અત્યંત ઐતિહાસિક અને સીમાચિહ્નરૂપ આદેશ આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે દેશની તમામ હાઈકોર્ટ માટે કડક નિર્દેશ જાહેર કર્યો છે કે, કોઈપણ કેસમાં તમામ પક્ષોની અંતિમ દલીલો પૂર્ણ થયા બાદ જો ચુકાદો અનામત (રિઝર્વ) રાખવામાં આવ્યો હોય, તો તેને વધુમાં વધુ ૩ મહિનાની અંદર જાહેર કરી દેવો પડશે. આ નિર્ણયથી દેશની અદાલતોમાં વર્ષોથી લંબિત પડેલા કેસોના નિકાલમાં અભૂતપૂર્વ ઝડપ આવશે.
​ઘણી વખત એવું જોવા મળે છે કે હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશો કેસની સુનાવણી પૂર્ણ કરી લીધા પછી પણ મહિનાઓ કે વર્ષો સુધી પોતાનો આખરી ચુકાદો આપતા નથી, જેના કારણે અરજદારોને ન્યાય મેળવવા માટે લાંબી રાહ જોવી પડે છે અને માનસિક તેમજ આર્થિક સંતાપ ભોગવવો પડે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ પ્રથા સામે લાલ આંખ કરી છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ન્યાયમાં વિલંબ એ ન્યાયના ઈનકાર સમાન છે. આ નવી સમયમર્યાદા નક્કી થવાથી કાયદાકીય પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક બનશે.
​સર્વોચ્ચ અદાલતના આ વલણથી નીચલી અદાલતો અને હાઈકોર્ટ પર કેસોનો બોજ ઘટશે અને સામાન્ય નાગરિકોનો ન્યાયતંત્ર પરનો વિશ્વાસ વધુ દ્રઢ બનશે. કાનૂની નિષ્ણાતોના મતે, આ આદેશથી ભારતમાં બિઝનેસ કરવાની સરળતા (Ease of Doing Business) માં પણ સુધારો થશે, કારણ કે કોમર્શિયલ વિવાદોના ચુકાદા પણ હવે સમયસર આવી જશે. આ સુધારો ભારતીય અદાલતોના ઇતિહાસમાં એક મોટું પ્રગતિશીલ કદમ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
​❖ ❖ ❖
​ટેક્સટાઇલ્સ અને ગારમેન્ટ સેક્ટર માટે કેન્દ્રનો મોટો નિર્ણય: કપાસની આયાત પરની કસ્ટમ ડ્યુટી ઓક્ટોબર સુધી હટાવી
​ધ ગ્રેટ વર્લ્ડ, મુંબઈ: દેશના કાપડ ઉદ્યોગને વૈશ્વિક બજારમાં સ્પર્ધાત્મક બનાવવા અને કાચા માલની અછતને દૂર કરવા માટે કેન્દ્રીય નાણા મંત્રાલય દ્વારા એક મોટો વેપારી નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. સરકારે સત્તાવાર નોટિફિકેશન બહાર પાડીને ૧ જૂન ૨૦૨૬ થી આગામી ૫ મહિના સુધી એટલે કે ૩૦ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ સુધી કપાસ (Cotton) ની આયાત પર લાગતી તમામ કસ્ટમ ડ્યુટી સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરી દીધી છે. આ નિર્ણયથી ભારતના ટેક્સટાઇલ અને ગારમેન્ટ મેન્યુફેક્ચરર્સને ખૂબ જ મોટી આર્થિક રાહત મળશે.
​છેલ્લા કેટલાક સમયથી સ્થાનિક બજારમાં કપાસના ભાવમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો હતો, જેના કારણે નાના અને મધ્યમ કક્ષાના કાપડ ઉદ્યોગોના પ્રોડક્શન કોસ્ટ (ઉત્પાદન ખર્ચ) માં મોટો ઉછાળો આવ્યો હતો. આના લીધે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ભારતીય કાપડ મોંઘું થઈ રહ્યું હતું અને બાંગ્લાદેશ કે વિયેતનામ જેવા દેશો સામે ભારતની સ્પર્ધાત્મકતા ઘટી રહી હતી. હવે આયાત ડ્યુટી મુક્ત થવાથી મિલોને સસ્તા દરે અને પૂરતા પ્રમાણમાં કપાસ ઉપલબ્ધ થઈ શકશે.
​વેપારી સંગઠનોએ સરકારના આ પગલાને આવકાર્યું છે અને જણાવ્યું છે કે આનાથી આગામી તહેવારોની સીઝન પહેલા કાપડ ઉદ્યોગમાં નવી તેજી આવશે. જોકે, સરકારે સ્થાનિક કપાસ પકવતા ખેડૂતોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે પણ ખાતરી આપી છે કે આ આયાત માત્ર ઉદ્યોગોની જરૂરિયાત પૂરતી જ મર્યાદિત રહેશે જેથી સ્થાનિક બજારમાં ખેડૂતોના કપાસના ભાવો કથળે નહીં. આ નિર્ણયથી દેશની નિકાસમાં વધારો થવાની પણ પૂરી સંભાવના છે.