ધ ગ્રેટ વર્લ્ડ, પોરબંદર
પોરબંદરમાં ચેક પરત ફરવાના કેસમાં કોર્ટ દ્વારા ચેક આપનાર આરોપીને એક વર્ષની સાદી કેદની સજા તથા ફરિયાદીને ચેકની સંપૂર્ણ રકમ વળતર પેટે ચૂકવવાનો હુકમ કરવામાં આવ્યો છે. આ ચુકાદાથી કાયદેસરના વેપારી વ્યવહારમાં લેણી રકમની ચુકવણી માટે આપવામાં આવેલા ચેકની જવાબદારી અંગે મહત્વનો સંદેશો ગયો છે.
પોરબંદરના સુતારવાડા વિસ્તારમાં વેપાર કરતા માધવજી નારણદાસ એન્ડ કંપનીના માલિક ભાવેશ માધવજીભાઈ ઠકરાર દ્વારા ગોરધન મણીલાલ થાનકી તથા મંજુલાબેન ગોરધનભાઈ થાનકી સામે પોરબંદરની કોર્ટમાં ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી હતી. ફરિયાદ મુજબ આરોપીઓએ સીંગદાણાની ખરીદીના વેપારી વ્યવહાર અન્વયે રૂ. 8,29,920ની રકમનો ચેક આપ્યો હતો. આ વેપારી વ્યવહાર અંગે જીએસટી સહિતનું પાકું બિલ પણ આપવામાં આવ્યું હોવાનું ફરિયાદમાં જણાવાયું હતું.
ફરિયાદી વેપારી દ્વારા આરોપીઓ પાસેથી મળેલો ચેક બેંકમાં જમા કરાવવામાં આવ્યો હતો. જોકે ખાતામાં પૂરતું બેલેન્સ ન હોવાના કારણે ચેક પરત ફર્યો હતો અને ચેકમાં દર્શાવાયેલી રકમ ફરિયાદીને મળી શકી નહોતી. ત્યારબાદ કાયદાકીય પ્રક્રિયા મુજબ ફરિયાદી પક્ષે પોરબંદરના એડવોકેટ ભરતભાઈ લાખાણી મારફતે નેગોશિયેબલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ એક્ટની જોગવાઈઓ હેઠળ કોર્ટમાં ફરિયાદ રજૂ કરી હતી.
કોર્ટ સમક્ષ ફરિયાદી પક્ષ દ્વારા કાયદેસરનું લેણું હોવું, બંને પક્ષ વચ્ચે વેપારી વ્યવહાર થયેલો હોવો તથા આ લેણાની ચુકવણી માટે જ આરોપીઓ દ્વારા ચેક આપવામાં આવ્યો હોવાની બાબતો પુરાવા સાથે રજૂ કરવામાં આવી હતી. રજૂ થયેલા પુરાવા અને કાયદાકીય જોગવાઈઓને ધ્યાનમાં લીધા બાદ કોર્ટે આરોપીને એક વર્ષની સાદી કેદની સજા ફટકારી હતી.
આ ઉપરાંત કોર્ટે રૂ. 8,29,920ની રકમ ફરિયાદીને વળતર પેટે ચૂકવવાનો હુકમ પણ કર્યો છે. આ રકમ 30 દિવસની અંદર ચૂકવવાની રહેશે. ચેકથી થતા કાયદેસરના વેપારી વ્યવહારમાં ચેક આપનાર વ્યક્તિ દ્વારા લેણી રકમની ચુકવણી ન કરવામાં આવે અને ચેક પરત ફરે તો કાયદા મુજબ કાર્યવાહી થઈ શકે છે, તે બાબત આ કેસના ચુકાદાથી સ્પષ્ટ થતી હોવાનું જણાવાયું છે.
કેસમાં આરોપીઓ તરફથી પોરબંદરના એડવોકેટ દિપકભાઈ બી. લાખાણી, ભરતભાઈ બી. લાખાણી, હેમાંગ ડી. લાખાણી, અનિલ ડી. સુરાણી, જીતેન સોનીગ્રા, જયેશ બારોટ, નવધણ જાડેજા, ભૂમી વરવાડીયા, ચાંદની મદલાણી અને ભાવના પારધી રોકાયેલા હતા. સહાયક તરીકે નિલેશ એમ. પરમાર જોડાયેલા હતા.
આ ચુકાદો વેપારી વ્યવહારમાં ચેક દ્વારા થતી નાણાકીય લેવડદેવડમાં કાયદાકીય જવાબદારી કેટલી મહત્વપૂર્ણ છે તે દર્શાવતો બન્યો છે. ખાસ કરીને કાયદેસરના લેણાની ચુકવણી માટે ચેક આપવામાં આવ્યો હોય અને તે બેંકમાંથી પરત ફર્યો હોય ત્યારે સંબંધિત પક્ષને નેગોશિયેબલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ એક્ટ હેઠળ કાયદાકીય પરિણામોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
