જંગલી પ્રાણીઓને રેવન્યુ વિસ્તારમાંથી હટાવવાની માંગ સાથે વન વિભાગ સામે ગંભીર સવાલો ઉઠાવતા ખેડૂત આગેવાન ભરતસિંહ વાળા
ભાવનગર જિલ્લાના મહુવા તાલુકાના બોરડી ગામે વન વિભાગ અને વહીવટી તંત્રની કામગીરી સામે સ્થાનિક સ્તરે ભારે રોષ અને આશ્ચર્ય ફેલાયું છે. પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, બોરડી ગામની સીમમાં ત્રણ બદામની એક સિંહણનું શંકાસ્પદ કે સ્વાભાવિક સંજોગોમાં મૃત્યુ નીપજ્યું હતું. સિંહણના મૃત્યુ બાદ જંગલ ખાતા દ્વારા જે પ્રકારે ધાડેધાડા ઉતારીને શાસ્ત્રોક્ત કે રાજકીય વિધિઓ શરૂ કરવામાં આવી, તેને લઈને સ્થાનિક ગ્રામજનોમાં ભારે આશ્ચર્ય અને આક્રોશ જોવા મળ્યો છે. સ્થિતિ એવી ઊભી કરવામાં આવી જાણે કે ભારતના કોઈ પ્રાચીન રાજાની મહારાણી કે મહાસામ્રાજ્ઞીનું નિધન થયું હોય અને તેના માટે શોકસભા કે વિશેષ વિધિઓનું આયોજન કરવામાં આવતું હોય. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ સામે ગ્રામસ્થ અને આગેવાન ભરતસિંહ દ્વારા અત્યંત ઉગ્ર વિરોધ નોંધાવવામાં આવ્યો છે અને વન વિભાગની આખી પ્રક્રિયા પર કઠોર પ્રહારો કરવામાં આવ્યા છે.
ઘટનાની વિગતો આપતા ભરતસિંહે જણાવ્યું હતું કે વન વિભાગ દ્વારા પ્રાણીઓના મૃત્યુ પાછળ જે નાટકબાજી અને લાખો રૂપિયાનો ધૂમાડો કરવામાં આવે છે, તે વાસ્તવિક જમીની હકીકતથી બિલકુલ વિપરીત છે. એક તરફ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સિંહ, દીપડા, રોજ અને ભુદણા જેવા જંગલી પ્રાણીઓ દ્વારા ખેડૂતોના ઊભા પાકનો નાશ કરવામાં આવે છે, નિર્દોષ પશુઓનો શિકાર કરવામાં આવે છે અને માનવ જીવન ઉપર સતત મોતનો ખતરો તોળાયેલો રહે છે ત્યારે વન વિભાગના અધિકારીઓ માત્ર કાગળ પરની વાતો કરે છે. પરંતુ જ્યારે કોઈ જંગલી પ્રાણીનું મૃત્યુ થાય છે ત્યારે તંત્રના ઉચ્ચ અધિકારીઓથી લઈને કર્મચારીઓ સુધીના કાફલાઓ દોડી આવે છે અને એવી વિધિઓ શરૂ કરે છે જે સામાન્ય જનતાની વેદનાની મજાક સમાન છે. આ પ્રકારના વલણથી ગ્રામજનોમાં સરકાર અને વન વિભાગ પ્રત્યે ભારે અસંતોષ વ્યાપી ગયો છે અને લોકોમાં તંત્ર સામેનો આક્રોશ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે.
આ મામલે વધુ આક્રમક રુખ અપનાવતા ભરતસિંહે એક અત્યંત સનસનીખેજ અને સીધો સવાલ કરતું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે ધારાસભ્યો, સંસદ સભ્યો, વન વિભાગના અધિકારીઓ તેમજ સ્વયંભૂ પ્રાણી પ્રેમીઓને આડેહાથ લેતા જણાવ્યું હતું કે જો આ તમામ લોકોને જંગલી પ્રાણીઓ પ્રત્યે આટલી જ અપાર દયા અને લગાવ હોય, તો તેમણે માત્ર સામાજિક માધ્યમો કે અખબારી નિવેદનો આપવાને બદલે સિંહ અને દીપડાઓને પોતાના ઘરના આંગણે બાંધીને રાખવા જોઈએ. એટલું જ નહીં, સિંહણ અને દીપડીનું દૂધ કાઢીને પોતાના નાના બાળકોને પીવડાવવું જોઈએ જેથી તેમને ખબર પડે કે જંગલી પ્રાણીઓ સાથે રહેવાથી ગામડાના સામાન્ય પરિવારો અને ખેડૂતો કયા પ્રકારના ભય અને સંકટોનો સામનો કરે છે. આ પ્રકારનું તીક્ષ્ણ નિવેદન આપીને તેમણે તંત્રના બેવડા ધોરણો પર સીધો પ્રહાર કર્યો છે અને જનપ્રતિનિધિઓની દોડધામ સામે કટાક્ષ કર્યો છે.
મહુવા તાલુકાના આંતરિયાળ અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી જંગલી પ્રાણીઓનો ત્રાસ એટલો હદે વધ્યો છે કે ખેડૂતો પોતાના ખેતરમાં રાત્રે સિંચાઈ કરવા માટે પણ જઈ શકતા નથી. ખેતરોમાં રખડતા રોજ, ભુદણા અને હિંસક દીપડાઓ દ્વારા અવારનવાર માનવીઓ પર હુમલા કરવામાં આવે છે, છતાં વન વિભાગ દ્વારા રેવન્યુ વિસ્તારમાંથી આ પ્રાણીઓને ખસેડવા માટે કોઈ નક્કર કામગીરી કરવામાં આવતી નથી. જ્યારે પણ કોઈ પશુધન કે માનવ જિંદગી જોખમાય છે ત્યારે વન વિભાગ માત્ર કાગળ પરની ઔપચારિકતા પૂરતી મર્યાદિત રહે છે, પરંતુ જ્યારે વન્યજીવનું મોત થાય છે ત્યારે સમગ્ર સરકારી તંત્ર તેની પાછળ દોડી પડે છે. આ વિસંગતતા સામે પ્રજામાં રહેલો રોષ હવે ખુલીને બહાર આવી રહ્યો છે અને લોકો દ્વારા જંગલી પ્રાણીઓને વન વિસ્તારમાં જ સીમિત રાખવાની માંગ જોર પકડી રહી છે.
અંતમાં ભરતસિંહે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી ઉચ્ચારી છે કે જો આગામી સમયમાં રેવન્યુ વિસ્તારમાંથી સિંહ, દીપડા અને અન્ય જંગલી પ્રાણીઓને હટાવવામાં નહીં આવે અને ખેડૂતોના રક્ષણ માટે કોઈ કાયમી વ્યવસ્થા નહીં ગોઠવવામાં આવે, તો ગ્રામજનો દ્વારા ઉગ્ર આંદોલન કરવામાં આવશે. વન વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવતી પ્રદર્શનકારી વિધિઓ બંધ કરીને વાસ્તવિક સમસ્યાના ઉકેલ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ તેવી લોક માંગ પ્રબળ બની છે અને આ મામલે વહીવટી તંત્રએ તાત્કાલિક ધોરણે યોગ્ય પગલાં લેવા અનિવાર્ય છે.
