દારૂ પકડાતા પીઆઈ અને પીએસઆઈ સસ્પેન્ડ થવાના એલાનથી પોલીસ કર્મચારીઓમાં ફેલાયેલો ફફડાટ અને હાસ્યાસ્પદ સ્થિતિનું ચિત્ર
લેખક: નારન બારૈયા
ગુજરાતની અંદર પોલીસ ખાતું એટલે કે કાયદો અને વ્યવસ્થાના રખેવાળ. વર્દી પહેરેલા પોલીસ અધિકારીઓને જોઈને સામાન્ય નાગરિકોના શ્વાસ અધ્ધર થઈ જતા હોય છે, પરંતુ આજકાલ ગુજરાતના ગૃહમંત્રી હર્ષ સંઘવીના એક એલાનને કારણે ખુદ પોલીસ અધિકારીઓના જ શ્વાસ અધ્ધર થઈ ગયા છે. ગૃહમંત્રીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ફરમાન કરી દીધું છે કે જે પણ વિસ્તારમાં દેશી કે પરદેશી દારૂ મળશે, તે વિસ્તારના પીઆઈ અને પીએસઆઈને સીધા સસ્પેન્ડ કરવામાં આવશે. આ જાહેરાત સાંભળીને આખા ગુજરાતના પોલીસ બેડામાં એવો તો ભૂકંપ આવ્યો છે કે જાણે ભૂકંપમાપક યંત્રના કાંટા પણ તૂટી ગયા હોય! હવે સવાલ એ થાય છે કે શું ગૃહમંત્રી દરેક પોલીસ સ્ટેશનના દરેક થાણા અધિકારીઓ, બીટ જમાદારો તેમજ આઉટપોસ્ટના જમાદારોને એકસાથે સસ્પેન્ડ કરવા માંગે છે? કારણ કે ગુજરાતમાં દારૂ ન મળે એવી જગ્યા શોધવા માટે તો સ્પેસ ટેલિસ્કોપની મદદ લેવી પડે તેમ છે!
કલ્પના કરો કે આ નિયમ જો અક્ષરસઃ લાગુ કરવામાં આવે, તો એક સવાર એવી પણ આવી શકે છે જ્યારે ગુજરાતના તમામ પોલીસ સ્ટેશનોના વડાઓ ઘરના રસ્તે બેઠેલા દેખાશે. પોલીસ સ્ટેશનની અંદર ખુશીના બદલે માત્ર સુમસામ સન્નાટો છવાઈ જશે. ટેબલ પર પડેલી ફાઇલો એમ જ ધૂળ ખાતી રહેશે અને ફોન રણક્યા કરશે પણ ફોન ઉપાડવાવાળા કોઈ અધિકારી ત્યાં હાજર નહીં હોય કારણ કે કાલે રાત્રે જ કોઈક અજાણ્યા ખૂણેથી દારૂની એકાદી બોટલ મળી આવી હશે અને એના પ્રતાપે આખા થાણાના વડાઓ સસ્પેન્ડ થઈ ગયા હશે! આવા સમયે સવાલ એ થાય છે કે જો બધા જ પીઆઈ અને પીએસઆઈ ઘરભેગા થઈ જાય, તો પછી પોલીસ સ્ટેશને કોણ બેસશે? શું અરજી લઈને આવતા અરજદારોએ જ પોલીસની ખુરશી પર બેસીને પોતાની અરજી પર જાતે જ હુકમ કરવા પડશે?
આ એલાનથી સૌથી વધુ ફફડાટ તો આપણા બિચારા બીટ જમાદારો અને આઉટપોસ્ટના જમાદારોના હૈયામાં વ્યાપી ગયો છે. પીઆઈ કે પીએસઆઈ તો ભલે એસી કેબિનમાં બેસતા હોય, પણ જમીની હકીકતથી તો બીટ જમાદાર જ વાકેફ હોય છે. હવે આ બીટ જમાદારોની હાલત પેંડે ચડેલા મૂળા જેવી થઈ ગઈ છે. તેઓ સવારે વહેલા ઊઠીને પોતાની સાઇકલ કે મોટરસાઇકલ લઈને આખા ગામના શેરી-નાકે તપાસ કરવા નીકળી પડે છે કે ક્યાંક કોઈ ચૂલા પર દેશી દારૂની ભઠ્ઠી તો નથી ધમધમતી ને? ક્યાંક કોઈ ઝાડી-ઝાંખરામાં વિદેશી દારૂની પેટી તો છુપાવેલી નથી ને? જો ક્યાંયથી પણ જરા સરખી પણ દેશી દારૂની વાસ નાક સુધી આવી જાય, તો બીટ જમાદારના પેટનું પાણી હલી જાય છે કારણ કે તેમને ખબર છે કે જો ઉપલા અધિકારી સસ્પેન્ડ થશે, તો સૌથી પહેલાં ગાજ તો અમારા જેવા નાના કર્મચારીઓ પર જ પડવાની છે.
આ કડક નિયમને કારણે હવે પોલીસકર્મીઓ એવી અદભુત અને અનોખી ‘નીન્જા ટેકનિક’ અપનાવશે કે જે જોઈને મોટા-મોટા જાસૂસો પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ જશે. જો ગૃહમંત્રી આ રીતે સસ્પેન્ડ કરવાની તલવાર સતત લટકાવતા રહેશે, તો પોલીસ ખુદ બુટલેગરોની રક્ષક બની જશે. પોલીસ અને બુટલેગરો વચ્ચેનો સંબંધ હવે સાત સમુદ્ર પારના ગાઢ પ્રેમ અને સહકાર જેવો થઈ જશે. પોલીસ સ્ટેશનના કર્મચારીઓ પોતે જ રાત્રે ગુપ્ત રીતે બુટલેગરને ફોન કરીને એલર્ટ કરશે કે ભાઈ, ઉપરથી સખ્તી વધી છે અને સાહેબનો મૂડ સારો નથી, એટલે આજે થોડા દિવસ ધંધો બંધ રાખજો અથવા તો માલ એવી અદભુત જગ્યાએ છુપાવજો કે જ્યાં ભગવાન પણ ન શોધી શકે! પોલીસ સ્ટેશનના સિપાહીઓ ખુદ બુટલેગરોના અંગરક્ષક બનીને ચોકી પહેરો કરશે કે આસપાસ કોઈ બાતમીદાર કે પત્રકાર ન ફરે. કારણ કે પોલીસને પોતાની નોકરીની સલામતી સૌથી વ્હાલી છે, દારૂ પકડવાના ઉત્સાહ કરતાં સસ્પેન્ડ ન થવાનો ડર સોનાથી પણ મોંઘો છે! પરિણામે, બુટલેગરોની સુરક્ષા માટે હવે પોલીસ ખુદ કવચ બની જાય તો તેમાં કોઈ નવાઈ પામવા જેવું નથી.
આ બધી માથાકૂટ વચ્ચે ગુજરાતના રાજકારણના અગ્રણી અને પૂર્વ મુખ્યમંત્રી શંકરસિંહ વાઘેલાએ થોડા વર્ષો પહેલાં એક મોટું અને કડવું સત્ય બહાર પાડ્યું હતું. તેમણે ખુલ્લેઆમ નિવેદન આપ્યું હતું કે ગુજરાતમાં પાંચ-પાંચ કિલોમીટરના અંતરે દારૂની એક દુકાન કે પ્રાપ્તિધામ ઉપલબ્ધ છે, જેની પોલીસને પણ પૂરેપૂરી ખબર હોય છે! આ પરિસ્થિતિની વાસ્તવિકતાને સ્વીકારીને શંકરસિંહ વાઘેલાએ હિંમત દાખવીને ગુજરાતમાં દારૂની છૂટ આપવાની હિમાયત કરી હતી. કારણ કે તેઓ સારી રીતે જાણતા હતા કે માત્ર કાગળ પર કડક દારૂબંધી બતાવી દેવાથી જમીની વાસ્તવિકતા બદલાઈ જતી નથી. જમીની હકીકત એ છે કે પીનારાઓ ગમે તે ભોગે અને ગમે તેટલા કડક પ્રતિબંધો વચ્ચે પણ પોતાની જરૂરિયાતનો દારૂ ગમે ત્યાંથી મેળવી જ લેવાના છે.
આ જ બાબત પર ગુજરાતના દારૂના સ્વયંસૂચિત એડવોકેટ ગણાતા હિતેશ ઠક્કર પણ વર્ષોથી ડંકાની ચોટે કહી રહ્યા છે. હિતેશ ઠક્કર વર્ષોથી દારૂબંધી હટાવવાની હિમાયત કરી રહ્યા છે અને તેમની પાસે દારૂબંધી શા માટે હટાવવી જોઈએ તેની તરફેણમાં હજારો દલીલો તૈયાર છે. તેમની મુખ્ય અને સૌથી વજનદાર દલીલ એ છે કે જો ગુજરાતમાં દારૂની ખુલ્લેઆમ છૂટ આપવામાં આવે, તો ગુજરાતીઓને સસ્તો અને ચોખ્ખો દારૂ મળી શકે અને તેના કારણે અવારનવાર સર્જાતા ઝેરી લઠ્ઠાકાંડ અટકી શકે. અશુદ્ધ અને ઝેરી દારૂ પીવાના કારણે અનેક નિર્દોષ લોકોના અકાળે જીવ જાય છે, જે લઠ્ઠાકાંડની દુર્ઘટનાઓ હંમેશાં ચિંતાનો વિષય રહી છે. હિતેશ ઠક્કરનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે પ્રતિબંધ હોવા છતાં જ્યારે બધું જ ગુપ્ત રીતે વેચાતું હોય અને પૂર્વ મુખ્યમંત્રી શંકરસિંહ વાઘેલા કહે છે તેમ દર પાંચ કિલોમીટરે દારૂનું એક પ્રાપ્તિધામ હાજર જ હોય, ત્યારે આંખ આડા કાન કરવાને બદલે વાસ્તવિકતા સ્વીકારીને વ્યવસ્થિત નીતિ અપનાવવી વધુ હિતાવહ છે.
આ બધું જોતા એવું લાગે છે કે જો આ જ કડકશૈલી ચાલુ રહી, તો થોડા સમય પછી ગુજરાતના પોલીસ ખાતામાં અધિકારીઓની એવી ભયંકર અછત સર્જાશે કે સરકારે નવું નોટિફિકેશન બહાર પાડવું પડશે કે ભાઈ, જેને પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર બનવું હોય તે સીધા અરજી કરી શકે છે કારણ કે જૂના બધા અધિકારીઓ તો ક્યાંક ને ક્યાંકથી દારૂ મળી જવાના કારણે પહેલેથી જ સસ્પેન્ડ થઈ ચૂક્યા છે! અરે, જો ખરેખર આવું થાય તો ચોર અને લૂંટારા પણ વિચારવા લાગશે કે હવે ચોરી ક્યાં કરવી? કારણ કે ચોરી કરવા માટે તો પોલીસ હોવી જરૂરી છે, અને અહીં તો પોલીસ જ સસ્પેન્ડ થઈને ઘરે બેઠી છે!
અંતમાં તો એટલું જ કહી શકાય કે ગૃહમંત્રીનું આ પગલું ભલે ગુનાખોરી ડામવા માટે કડક હોય, પરંતુ એનાથી જે હાસ્યાસ્પદ અને રોમાંચક સ્થિતિ સર્જાઈ છે તે જોઈને તો એવું જ લાગે છે કે આગામી દિવસોમાં ગુજરાત પોલીસને દારૂ પકડવા માટે કોઈ ચમત્કારી લાકડી કે જાદુઈ મંત્રની જરૂર પડશે, નહિતર સસ્પેન્શનના ઓર્ડર છાપવા માટે સરકારી પ્રિન્ટિંગ પ્રેસ પણ ટૂંકી પડી જશે!
